نظريه شماره ۵۸۸۳/۷ مورخ ۲۱/۸/۱۳۸۴
«الزام به پرداخت عوارض و محکوميت به جزاي نقدي براي کسي مقرر گرديده که اقدام به تغيير کاربري نمايد، اعم از اينکه مالک باشد يا متصرف.»
سؤال: چنانچه فروشنده يا مالک، کاربري اراضي زراعي و باغ‌ها را تغيير داده ولي آن را به ديگران انتقال داده باشد، پرداخت عوارض به عهده چه کسي است؟

نظريه اداره کل حقوقي قوه قضائيه
با توجه به ماده ۳ قانون حفظ کاربري اراضي زراعي و باغ‌ها مصوب سال ۱۳۷۴ که مقرر داشته: «مالکين يا متصرفين اراضي زراعي و باغ‌‌هاي موضوع اين قانون که غيرمجاز اراضي زراعي و باغ‌ها را تغيير کاربري دهند علاوه بر الزام به پرداخت عوارض موضوع ماده ۲ به پرداخت جزاي نقدي تا سه برابر بهاي اراضي و باغ‌ها به قيمت زمين با کاربري جديد محکوم خواهند شد…» الزام به پرداخت عوارض و محکوميت به جزاي نقدي براي کسي مقرر گرديده که اقدام به تغيير کاربري نمايد، اعم از اينکه مالک باشد يا متصرف. بنابراين، در فرضي که فروشنده يا مالک تغيير کاربري داده باشد و بدين لحاظ محکوم شده باشد، پرداخت محکوم‌به نيز بر عهده محکوم‌عليه مي‌باشد نه شخص ديگر.