دستورالعمل گارد محيط زيست

دستور العمل خدمتي گارد محيط زيست.

(به استناد ماده ۳۱ آيين نامه اجرائي قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست)

ماده‌ ۱ـ گارد محيط‌ زيست‌ به‌ افرادي‌ اطلاق‌ مي‌شود كه‌ پس‌ از طي‌ دوره‌هاي‌ آموزشي‌ مربوطه‌ مسئوليت‌ اجرائي‌ نظارت‌ برفعاليت‌ هاي‌ توسعه‌ عمراني‌ و كنترلي‌ عوامل‌ تخريب‌ ياترميم‌ و بهسازي‌ آن‌ و نيز مسئوليت‌ اجراي‌ قوانين‌ و مقررات‌ حفاظت‌ از محيط‌ زيست‌ و شكار و صيد را به‌ عهده‌ داشته‌ و متشكل‌ از ارشد محيط‌دار، افسر محيط‌دار، محيط‌دار و محيط‌ بان‌، شكاربان‌ (كمك‌ محيط‌ بان‌)، محيط‌بان‌ـ راننده‌، اسلحه‌دار، كارشناس‌، كاردان‌ و تكنسين‌ محيط‌ زيست‌ مي‌باشد.

ماده‌ ۲ـ ارشد محيط‌ دار وافسر محيط‌دار كسي‌ است‌ كه‌ مسئوليت‌ هماهنگي‌ ونظارت‌ بر اجراي‌ قوانين‌ و مقررات‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌ و شكار و صيد در استانها را داشته‌ و سرپرستي‌ يامعاونت‌ مديريت‌ امور اجرائي‌ (۱) و سرپرستي‌ يا معاونت‌ ادارات‌ كل‌ حفاظت‌ محيط‌ زيست‌ را عهده‌دار مي‌باشد.

ماده‌ ۳ـ محيط‌ دار كسي‌ است‌ كه‌ براجراي‌ قوانين‌ و مقررات‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌ و شكار و صيد در سطح‌ شهرستان‌ نظارت‌ داشته‌ و بر حسب‌ مورد سرپرستي‌ يا معاونت‌ واحدهاي‌ اجراي‌ سازمان‌ اعم‌ از ادارات‌ حفاظت‌ محيط‌ زيست‌، پارك‌هاي‌ ملي‌ و ساير مناطق‌ تحت‌ مديريت‌ و سر محيط‌ بانيها را برعهده‌ داشته‌ و يا به‌ اموركارشناسي‌ و كارداني‌ در زمينه‌ حفاظت‌ محيط‌ زيست‌ اشتغال‌ داشته‌ باشد.

* افسر محيط‌دار از بالا به‌ پايين‌ شامل‌ رده‌هاي‌ افسر محيط‌دار يكم‌، تا افسرمحيط‌دار سوم‌ مي‌باشد.

* محيط‌دار از بالا به‌ پايين‌ شامل‌ رده‌هاي‌ محيط‌ دار يكم‌ تا محيط‌دار سوم‌ مي‌باشد.

ماده‌ ۴ـ محيط‌ بان‌ كسي‌ است‌ كه‌ مسئوليت‌ اجراي‌ قوانين‌ و مقررات‌ شكار وصيد و حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌ را در سطح‌ حوزه‌ استحفاظي‌ خود بر عهده‌ داشته‌ و در زمينه‌ حفاظت‌ از حيات‌ وحش‌، اكوسيستم‌، جلوگيري‌ از آلودگي‌ محيط‌ زيست‌، ممانعت‌ از تجاوز به‌ مناطق‌ تحت‌ كنترل‌ سازمان‌ و منابع‌ طبيعي‌ در حوزه‌ استحفاظي‌ خود اقدام‌ مي‌نمايد.

*محيط‌بان‌ از بالا به‌ پايين‌ شامل‌ رده‌هاي‌ سرمحيط‌بان‌ و محيط‌بان‌ يكم‌ تا محيط‌بان‌ سوم‌ مي‌باشد.

تبصره‌ـ محيط‌بان‌ راننده‌ كسي‌ است‌ كه‌ علاوه‌ بر اجراي‌ وظايف‌ محيط‌باني‌ مسئوليت‌ هدايت‌ و نگهداري‌ وسيله‌ نقليه‌ تحويلي‌ (خودروـ قايق‌) را به‌ عهده‌ دارد.

ماده‌ ۵ـ شكاربان‌ (كمك‌ محيط‌بان‌) كسي‌ است‌ كه‌ در اجراي‌ قوانين‌ و مقررات‌ شكار و صيد و حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌زيست‌ با محيط‌بان‌ همكاري‌ مي‌نمايد.

ماده‌ ۶ـ اسلحه‌دار : كسي‌ است‌ كه‌ در امر نگهداري‌ـ نظافت‌ و تحويل‌ و تحول‌ اسلحه‌ و مهمات‌ سازماني‌ بين‌ ادارات‌ كل‌ وسازمان‌ مركزي‌ و همچنين‌ تحويل‌ سلاح‌ و مهمات‌ به‌ افراد گارد در واحدهاي‌ تابعه‌ ادارات‌ كل‌ اقدام‌ مي‌نمايد.

فصل‌ دوم‌ـ وظايف‌

ماده‌ ۷ـ وظايف‌ ارشد محيط‌دار و افسر محيط‌دار

ـ هماهنگي‌ بين‌ واحدهاي‌ تابعه‌ در سطح‌ استان‌ و اتخاذ تدابير لازم‌ جهت‌ تسهيل‌ در انجام‌ وظايف‌ محوله‌.

ـ نظارت‌ مستمر برحسن‌ انجام‌ واحدهاي‌ تابعه‌ و رفع‌ مشكلات‌ و كمبودهاي‌ آنها در حدود اختيارات‌.

ـ نظارت‌ بر حسن‌ انجام‌ امور مربوط‌ به‌ محيط‌ انساني‌ در سطح‌ استان‌ از قبيل‌ :

۱ـ كنترل‌ عوامل‌ و منابع‌ آلوده‌كننده‌ آب‌ و خاك‌ و هوا.

۲ـ استقرار صحيح‌ و مناسب‌ واحدهاي‌ صنعتي‌ و توليدي‌ نوبنياد.

۳ـ جلوگيري‌ از تخريب‌ محيط‌ و استفاده‌ بي‌رويه‌ از منابع‌ و عوامل‌ طبيعي‌.

۴ـ كنترل‌ و حفظ‌ محيط‌ زيست‌ شهري‌ و روستايي‌ و پيگيري‌ در خصوص‌ مسائل‌ محيط‌زيست‌ شهري‌ نظير فاضلاب‌ شهرها، زباله‌، كشتارگاهها و غيره‌.

ـ شركت‌ و نظارت‌ بر اجراي‌ قوانين‌ و مقررات‌ و آيين‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها مربوط‌ به‌ حفاظت‌ از مناطق‌، حيات‌ وحش‌، امور محيط‌ انساني‌ در سطح‌ استان‌.

ـ پيگيري‌ جرائم‌ و تخلفات‌ از قوانين‌ و مقررات‌ شكار و صيد وحفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌ و اقامه‌ دعوي‌ عليه‌ متخلفين‌ در مراجع‌ ذيصلاح‌.

ـ شركت‌ و نظارت‌ بر تهيه‌ و اجراي‌ طرح‌هاي‌ آموزش‌ با بهره‌گيري‌ از امكانات‌ ارتباط‌ جمعي‌ استان‌.

ماده‌ ۸ـ وظايف‌ محيط‌دار عبارت‌ است‌ از :

۱ـ اعمال‌ مديريت‌ ونظارت‌ بر حوزه‌ استحفاظي‌ با توجه‌ به‌ وظايف‌ محوله‌ و ارائه‌ گزارش‌ به‌ مافوق‌.

۲ـ اجراي‌ قوانين‌ ومقررات‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌ و شكار و صيد طبق‌ دستورالعمل‌هاي‌ مربوطه‌.

۳ـ نظارت‌ واقدام‌ در زمينه‌ كشف‌ جرائم‌ و دستگيري‌ متخلفين‌ از قوانين‌ و مقررات‌ و انجام‌ اقدامات‌ ضروري‌ طبق‌دستورالعمل‌ها.

۴ـ تهيه‌ و تنظيم‌ و نگهداري‌ دفتر ثبت‌ وقايع‌ روزانه‌، بازرسي‌ و بازديد از واحدهاي‌ تابعه‌.

۵ـ اخذ پروانه‌هاي‌ مربوط‌ به‌ شكار و صيد، تعليف‌ احشام‌ در مناطق‌ واقع‌ در حوزه‌ استحفاظي‌ و نظارت‌ بر اجراي‌ ضوابط‌ مزبور.

۶ـ تهيه‌ و ابلاغ‌ برنامه‌ كار و گشت‌ مأمورين‌ اجرائي‌ واحدهاي‌ تابعه‌.

۷ـ نظارت‌ بر اجراي‌ مقررات‌ مربوط‌ به‌ امورانضباطي‌ مأمورين‌ اجرائي‌، پست‌ ومحيط‌ باني‌ هاو سر محيط‌ باني‌ها، اسلحه‌ و مهمات‌.

۸ـ بررسي‌ نيازهاي‌ تجهيزاتي‌ واحدهاي‌ تابعه‌ واقدام‌ جهت‌ تأمين‌ آن‌.

۹ـ نگهداري‌ و حسن‌ استفاده‌ از تأسيسات‌ و ابنيه‌ سازمان‌ واقع‌ در حوزه‌ استحفاظي‌.

۱۰ـ مشاركت‌ در انجام‌ شناسايي‌ و تهيه‌ آمار در منطقه‌ استحفاظي‌.

۱۱ـ تهيه‌ و ارائه‌ گزارش‌ رويدادها و اقدامات‌ انجام‌ شده‌ به‌ مقام‌ مافوق‌.

۱۲ـ اجراي‌ دستورات‌ مافوق‌ برحسب‌ وظايف‌ محوله‌.

ماده‌ ۹ـ وظايف‌ محيط‌بان‌ عبارت‌ است‌ از :

۱ـ بازديد و شناسائي‌ كامل‌ حوزه‌ استحفاظي‌ در زمينه‌ منابع‌ محيط‌ زيست‌ با توجه‌ به‌ وظايف‌ محوله‌ و ارائه‌ گزارش‌ به‌ مافوق‌.

۲ـ بازديد و شناسائي‌ كليه‌ رويدادها حوزه‌ استحفاظي‌ كه‌ منجر به‌ دگرگوني‌ تخريب‌ و آلودگي‌ محيط‌زيست‌ مي‌گردد از قبيل‌ حريق‌، سيل‌، طغيان‌ رودخانه‌، زلزله‌، بيماري‌ و مرگ‌ و مير جانوران‌ وحشي‌، بروز آفات‌ گياهي‌، آلودگي‌هاي‌ مختلف‌ زيست‌ محيطي‌، منابع‌ آلوده‌كننده‌ و فعاليت‌هاي‌ مختلف‌ عمراني‌ و ساختماني‌، چراي‌ بي‌رويه‌ در مراتع‌، قطع‌ ونابودي‌ اشجار، بوته‌ كني‌ و غيره‌ و ارائه‌ گزارش‌ لازم‌ به‌ مافوق‌.

۳ـ اجراي‌ قوانين‌ و مقررات‌ حفاظت‌ وبهسازي‌ محيط‌زيست‌، شكار و صيد بر اساس‌ دستورالعمل‌هاي‌ صادره‌ از مافوق‌.

۴ـ اقدام‌ در زمينه‌ كشف‌ جرائم‌ ودستگيري‌ متخلفين‌ بر اساس‌ دستورالعمل‌هاي‌ صادره‌.

۵ـ بررسي‌ پروانه‌هاي‌ مربوط‌ به‌ چراي‌ احشام‌ در اين‌ مناطق‌ طبق‌ دستورالعملهاي‌ صادره‌.

۶ـ جلوگيري‌ از تخريب‌ و تجاوز به‌ منابع‌ طبيعي‌، در مناطق‌ تحت‌ اختيار سازمان‌ با توجه‌ به‌ دستورالعمل‌هاي‌ صادره‌.

۷ـ صدور پروانه‌هاي‌ شكار و صيد در حوزه‌ استحفاظي‌ در موارد لزوم‌ طبق‌ دستور مافوق‌.

۸ـ بازديد و كنترل‌ مدارك‌ و پروانه‌هاي‌ شكار و صيد.

۹ـ جلوگيري‌ از شكار و صيد غير مجاز، تنظيم‌ صورت‌ مجلس‌ تخلف‌ و معرفي‌ متخلفين‌ به‌ مقامات‌ ذيصلاح‌.

۱۰ـ تهيه‌ آمار وحوش‌ و شناخت‌ گدار شكار منطقه‌ و گزارش‌ آن‌ به‌ مافوق‌.

۱۱ـ حفظ‌ و نگهداري‌ تأسيسات‌ و اموال‌ دولتي‌ تحت‌ اختيار.

۱۲ـ تهيه‌ و تنظيم‌ گزارش‌ فعاليتهاي‌ انجام‌ شده‌ و ارائه‌ آن‌ به‌ مافوق‌.

ماده‌ ۱۰ـ محيط‌بان‌ راننده‌ علاوه‌ بر وظايف‌ قانوني‌ محيط‌بان‌ داراي‌ وظايف‌ زير مي‌باشد :

۱ـ هدايت‌ و نگهداري‌ وسيله‌ نقليه‌ تحويلي‌ و حمل‌ و نقل‌ ساير افراد براساس‌ دستور مافوق‌.

۲ـ حفظ‌ و نگهداري‌ و آماده‌ بكار نگهداشتن‌ وسيله‌ نقليه‌ تحويلي‌.

۳ـ استفاده‌ اصولي‌ و صحيح‌ و منطبق‌ با اهداف‌ سازمان‌ از وسيله‌ نقليه‌ تحويلي‌.

۴ـ تهيه‌ و تنظيم‌ گزارش‌ از وضعيت‌ كاركرد خودرو و ارائه‌ آن‌ به‌ مافوق‌.

۵ـ انجام‌ كارهاي‌ رده‌ اول‌ وسيله‌ نقليه‌ تحويلي‌.

۶ـ انجام‌ ساير امور محوله‌ مربوطه‌ از طرف‌ مافوق‌.

ماده‌ ۱۱ـ وظايف‌ شكاربان‌ (كمك‌ محيط‌ بان‌)

۱ـ بازديد و شناسائي‌ مقدمات‌ حوزه‌ استحفاظي‌ در زمينه‌ منابع‌ طبيعي‌ وحيات‌ وحش‌.

۲ـ همكاري‌ در زمينه‌ اجراي‌ قوانين‌ و مقررات‌ حفاظت‌ وبهسازي‌ محيط‌ زيست‌ و قانون‌ شكار و صيد و اجراي‌ دستور مافوق‌.

۳ـ همكاري‌ در زمينه‌ كشف‌ جرائم‌ و دستگيري‌ متخلفين‌ براساس‌ دستورالعملهاي‌ صادره‌.

۴ـ همكاري‌ در اجراي‌ برنامه‌هاي‌ مربوط‌ به‌ بررسي‌ پروانه‌ چراي‌ دام‌ پروانه‌هاي‌ شكار، در حوزه‌ استحفاظي‌ خود.

۵ـ همكاري‌ به‌ منظور جلوگيري‌ از تخريب‌ و تجاوز به‌ منابع‌ طبيعي‌ در مناطق‌ تحت‌ حفاظت‌ سازمان‌، با توجه‌ به‌ دستورالعملهاي‌ صادره‌.

۶ـ همكاري‌ در جهت‌ كنترل‌ پروانه‌ شكار صادره‌.

۷ـ همكاري‌ در تهيه‌ آمار وحوش‌ و شناخت‌ گدار شكار منطقه‌.

ماده‌ ۱۲ـ وظايف‌ اسلحه‌دار :

۱ـ تحويل‌ و تحول‌ سلاح‌ و مهمات‌ بين‌ اسلحه‌خانه‌ اداره‌ كل‌ و سازمان‌ مركزي‌.

۲ـ تهيه‌ وتنظيم‌ اسناد و مدارك‌ مربوط‌ به‌ تحويل‌ و تحول‌ سلاح‌ و مهمات‌ سازماني‌.

۳ـ تحويل‌ و تحول‌ سلاح‌ و مهمات‌ بين‌ اسلحه‌خانه‌ اداره‌ كل‌ و مأمورين‌ اجرائي‌.

۴ـ نگهداري‌ و ضبط‌ اطلاعات‌ آماري‌ مربوط‌ به‌ سلاح‌ و مهمات‌ سازماني‌.

۵ـ نگهداري‌ و ضبط‌ اطلاعات‌ آماري‌ سلاح‌ و مهمات‌ متخلفين‌.

۶ـ نظارت‌ بر نحوه‌ نگهداري‌ و كاربرد سلاح‌ سازماني‌ برابر دستورالعمل‌هاي‌ صادره‌ و تهيه‌ گزارش‌ و ارائه‌ آن‌ به‌ مافوق‌.

فصل‌ سوم‌ـ درجات‌ و علائم‌
ماده‌ ۱۳ـ بر اساس‌ ماده‌ ۲۷ آيين‌نامه‌ اجرائي‌ قانون‌ حفاظت‌ وبهسازي‌ محيط‌ زيست‌ درجات‌ در گارد محيط‌ زيست‌ عبارت‌ است‌ از :
۱ـ ارشد محيط‌دار
۲ـ افسر محيط‌دار يكم‌
۳ـ افسر محيط‌دار دوم‌
۴ـ افسر محيط‌دار سوم‌
۵ـ محيط‌دار يكم‌
۶ـ محيط‌دار دوم‌
۷ـ محيط‌دار سوم‌
۸ـ سر محيط‌ بان‌
۹ـ محيط‌ بان‌ يكم‌
۱۰ـ محيط‌ بان‌ دوم‌
۱۱ـ محيط‌ بان‌ سوم‌
۱۲ـ شكاربان‌ (كمك‌ محيط‌دار) (اصلاحيه‌ مورخ‌ ۱۳۷۵/۰۳/۰۹ هيأت‌ وزيران‌)
تبصره‌ : افراد با در نظرگرفتن‌ عوامل‌ مختلف‌ گروه‌ شغلي‌، سنوات‌ خدمت‌، سرپرستي‌ واحدهاي‌ محيط‌ باني‌ ادارات‌ تابعه‌ و مناطق‌، معاونت‌ و سرپرستي‌.
ادارات‌ كل‌ و معاونت‌ و سرپرستي‌ مديريت‌ امور اجرايي‌ بر حسب‌ امتياز مكتسبه‌ مندرج‌ در جدول‌ پيوست‌ به‌ درجات‌ گارد محيط‌ زيست‌ مفتخر مي‌شوند.
به‌ اين‌ منظور در مركز استان‌ شورايي‌ متشكل‌ از معاون‌ اداره‌ كل‌ و مسئول‌ امور اداري‌ تحت‌ نظر مدير كل‌ استان‌ مسئول‌ تعيين‌ درجات‌ گارد محيط‌ زيست‌ مي‌باشند.
درجات‌ كمك‌ محيط‌بان‌ و محيط‌ بان‌ سوم‌ و محيط‌ بان‌ دوم‌ و محيط‌ بان‌ يكم‌ و سر محيط‌بان‌ گارد محيط‌ زيست‌ بوسيله‌ شوراي‌ فوق‌ تعيين‌ و پس‌ از تصويب‌ مديريت‌ امور اجرايي‌ توسط‌ مدير كل‌ استان‌ به‌ افراد اعطاء مي‌گردد.
درجات‌ محيط‌دار بوسيله‌ شورايي‌ در سازمان‌ مركزي‌ با عضويت‌ مدير كل‌ امور اداري‌ و مديركل‌ امور اجرايي‌ و مدير كل‌ استان‌ مربوطه‌ تعيين‌ و پس‌ از تصويب‌ رياست‌ سازمان‌ به‌ افراد اعطاء مي‌گردد.
درجات‌ افسر محيط‌دار و ارشد محيط‌دار در شورايي‌ مركب‌ از معاونين‌ سازمان‌ و مديران‌ كل‌ امور اجرايي‌ و امور اداري‌ تعيين‌ و به‌ افراد اعطاء مي‌گردد.
مدير كل‌ امور اجرايي‌ سمت‌ دبير شورا را دارد.
تبصره‌ـ محيط‌ باناني‌ كه‌ موفق‌ به‌ دريافت‌ مدرك‌ تحصيلي‌ ديپلم‌ مي‌گردند در صورتي‌ كه‌ دوره‌هاي‌ آموزشي‌ مربوط‌ به‌ محيط‌دار را طي‌ نمايند به‌ درجه‌ محيط‌دار سوم‌ مفتخر مي‌شوند و حداقل‌ پس‌ از يكسال‌ توقف‌ در درجه‌ مذكور نسبت‌ به‌ بررسي‌ امتيازات‌ در جهت‌ ارتقاء به‌ درجه‌ بالاتر اقدام‌ خواهد شد ضمناً يك‌ سوم‌ از امتيازات‌ مربوط‌ به‌ سابقه‌ خدمت‌ و سرپرستي‌ در درجه‌ محيط‌ باني‌ امتياز مطلوب‌ شناخته‌ خواهد شد.
تبصره‌ـ افرادي‌ كه‌ به‌ سمت‌ مديريت‌ يا معاونت‌ امور اجرايي‌ سازمان‌ و يا سرپرستي‌ ادارات‌ كل‌ استانها منصوب‌ مي‌شوند در صورتي‌ كه‌ دوره‌هاي‌ آموزشي‌ مربوطه‌ و مراحل‌ ارتقاء درجات‌ گارد را طي‌ نكرده‌ باشند تا زماني‌ كه‌ در سمت‌هاي‌ مذكور اشتغال‌ دارند موقتاً به‌ يكي‌ از درجات‌ افسر محيط‌دار بطور افتخاري‌ مفتخر مي‌شوند.
ماده‌ ۱۴ـ براي‌ تشخيص‌ درجات‌ گارد محيط‌ زيست‌ علائمي‌ در نظر گرفته‌ شده‌ است‌ كه‌ افراد گارد موظفند بر حسب‌ نوع‌ درجه‌ علامت‌ مربوطه‌ را به‌ روي‌ سمت‌ چپ‌ لباس‌ (روي‌ سينه‌) نصب‌ نمايند.
تبصره‌ـ نمونه‌ علائم‌ مربوط‌ به‌ درجات‌ پيوست‌ اين‌ دستورالعمل‌ است‌.
ماده‌ ۱۵ـ گاردمحيط‌ زيست‌ داراي‌ علامت‌ مشخصه‌ ايست‌ كه‌ كليه‌ افراد گارد موظفند علامت‌ مزبور را روي‌ لباس‌ بالاي‌ بازوي‌ چپ‌ نصب‌ نمايند.
ماده‌ ۱۶ـ افرادي‌ كه‌ دوره‌ ضابط‌ دادگستري‌ را با موافقت‌ گذرانيده‌ و كارت‌ ضابط‌ دادگستري‌ دريافت‌ نموده‌اند موظفند علامت‌ ضابطي‌ دادگستري‌ راروي‌ لباس‌ بالاي‌ بازوي‌ راست‌ نصب‌ نمايند.
ماده‌ ۱۷ـ نشانه‌هايي‌ كه‌ به‌ عنوان‌ شايستگي‌ و افتخار از طرف‌ سازمان‌ به‌ افراد گارد داده‌ مي‌شود روي‌ لباس‌ سمت‌ راست‌ سينه‌ نصب‌ خواهد شد.
فصل‌ چهارم‌ـ  ملبوس‌ و تجهيزات‌
(به‌ استناد ماده‌ ۲۸ آيين‌نامه‌ قانون‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌)
ماده‌ ۱۸ـ مأمورين‌ گارد محيط‌ زيست‌ داراي‌ لباس‌ فرم‌ متحدالشكل‌ مي‌باشند فرم‌ و كيفيت‌ ملبوس‌ براي‌ كليه‌ درجات‌ يكسان‌ است‌.
ماده‌ ۱۹ـ فهرست‌ ملبوس‌ سالانه‌ كلي‌ افراد گارد براي‌ تمام‌ نقاط‌ كشور به‌ شرح‌ زير است‌ :
۱ـ كلاه‌ ۲ عدد
۲ـ فرنچ‌ ۱ عدد
۳ـ شلوار ۴ عدد
۴ـ پيراهن‌ ۴ عدد
۵ـ پوليورزمستاني‌ ۱ عدد
۶ـ جوراب‌ ۸ جفت‌ (۴ جفت‌ زمستاني‌، ۴ جفت‌ تابستاني‌)
۷ـ پوتين‌ ۲ جفت‌ (۱ جفت‌ ساقه‌ كوتاه‌، ۱ جفت‌ ساقه‌ بلند)
۸ـ كمربند ۲ رشته‌
۹ـ اوركت‌ هرسه‌ سال‌ يك‌ ثوب‌
تبصره‌ـ فرم‌ ملبوس‌ افراد گارد طبق‌ نمونه‌ پيوست‌ است‌.
ماده‌ ۲۰ـ ملبوس‌ كلي‌ هر سال‌ از طرف‌ سازمان‌ تهيه‌ و حداكثر تا پايان‌ تيرماه‌ در اختيار افراد گارد گذارده‌ خواهد شد.
تبصره‌ ۱ـ افراد گارد موظفند در حين‌ خدمت‌ از ملبوس‌ متحدالشكل‌ سازماني‌ استفاده‌ نمايند.
تبصره‌ ۲ـ افراد گارد در صورت‌ استفاده‌ ازملبوس‌ سازماني‌ در غير ساعات‌ خدمت‌ موظف‌ به‌ حفظ‌ آراستگي‌ ومناسب‌ بودن‌ وضع‌ ظاهري‌ بوده‌ و از پوشيدن‌ ملبوس‌ مختلط‌ (قسمتي‌ از ملبوس‌ سازماني‌ توأم‌ با لباس‌ شخصي‌ )بايد اكيداً خود داري‌ نمايند.
ماده‌ ۲۱ـ با توجه‌ به‌ شرايط‌ اقليمي‌ مناطق‌ مختلف‌ كشور، سازمان‌ علاوه‌ بر ملبوس‌ كلي‌، اقلام‌ خاصي‌ نيز بر حسب‌ نيازهاي‌ خدمتي‌ مناطق‌ مختلف‌ در اختيار افراد گارد خواهد گذارد.
ماده‌ ۲۲ـ فهرست‌ اقلام‌ ملبوس‌ خاص‌ عبارتند از :
۱ـ دستكش‌ براي‌ مناطق‌ سردسير
۲ـ چكمه‌ ساقه‌ بلند براي‌ مناطق‌ جنگلي‌ و تالابي‌
۳ـ باراني‌ براي‌ نقاط‌ باران‌ خيز
۴ـ قوچن‌ شلوار براي‌ نقاط‌ تالابي‌
۵ـ كفش‌ كتاني‌ براي‌ نقاط‌ كويري‌ و گرمسيري‌
ماده‌ ۲۳ـ علاوه‌ بر ملبوس‌، وسائلي‌ بنا به‌ اقتضاي‌ مأموريتها در اختيار افراد گارد قرار مي‌گيرد كه‌ تجهيزات‌ فردي‌ ناميده‌ مي‌شود.
ماده‌ ۲۴ـ تجهيزات‌ فردي‌ در صورت‌ تغيير شغل‌ يا انتقال‌ و يا قطع‌ رابطه‌ استخدامي‌ افراد گارد سازمان‌ بايستي‌ به‌ واحد مربوطه‌ تحويل‌ گردد.
ماده‌ ۲۵ـ تجهيزات‌ فردي‌ افراد گاردبه‌ شرح‌ زير مي‌باشد:
۱ـ دوربين‌ چشمي‌
۲ـ كوله‌ پشتي‌
۳ـ كيف‌ كمك‌هاي‌ اوليه‌
۴ـ كلاه‌ ايمني‌ (موتورسواران‌)
۵ـ كيسه‌ خواب‌
۶ـ قمقمه‌
۷ـ چراغ‌ قوه‌
۸ـ جليقه‌ نجات‌
۹ـ عينك‌ (قايقراني‌ و موتورسواران‌)

فصل‌ پنجم‌ـ (سلاح‌ مأمورين‌)

با استناد به‌ ماده‌ ۳۲ آيين‌نامه‌ قانون‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌

ماده‌ ۲۶ـ مأمورين‌ گارد محيط‌ زيست‌ براي‌ انجام‌ وظايف‌ محوله‌ بنا به‌ تشخيص‌ مدير يا سرپرست‌ مربوطه‌ سلاحي‌ راكه‌ قانوناً سازمان‌ در اختيار آنان‌ مي‌ گذارد حمل‌ مي‌نمايند.

تبصره‌ـ سلاح‌ سازماني‌ در اختيار افرادي‌ قرار مي‌گيرد كه‌ از طريق‌ مراجع‌ ذيصلاح‌ صلاحيت‌ حمل‌ سلاح‌ آنها تأييد شده‌ باشد.

ماده‌ ۲۷ـ آندسته‌ از مأمورين‌ سازمان‌ كه‌ ضابط‌ دادگستري‌ مي‌باشند صرفاً هنگام‌ انجام‌ وظايف‌ قانوني‌ و در اجراي‌ مأموريتهاي‌ محوله‌ براي‌ كشف‌ و تعقيب‌ جرائم‌ مصرح‌ در قانون‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌ در شمار نيروهاي‌ مسلح‌ موضوع‌ ماده‌ يك‌ «قانون‌ بكارگيري‌ سلاح‌ توسط‌ مأمورين‌ نيروهاي‌ مسلح‌ در موارد ضروري‌» محسوب‌ و در چارچوب‌ وموازين‌ دقيق‌ قانون‌ مذكور حق‌ استفاده‌ از اسلحه‌ سازماني‌ رادارند.

ماده‌ ۲۸ـ علاوه‌ بر مورد فوق‌ استفاده‌ از سلاح‌ سازماني‌ توسط‌ مأمورين‌ گارد در مقابل‌ حمله‌ حيوانات‌ وحشي‌ كه‌ امكان‌ توسل‌ به‌ وسائل‌ و شيوههاي‌ ديگر جهت‌ نجات‌ مأمور وجود نداشته‌ باشد مجاز است‌.

ماده‌ ۲۹ـ سلاح‌ سازماني‌ فقط‌ بوسيله‌ افراديكه‌ صلاحيت‌ آنها قبلاً بررسي‌ و به‌ تأييد مراجع‌ ذيصلاح‌ و مقامات‌ مسئول‌ رسيده‌ باشد در مأموريتهاي‌ محوله‌ حمل‌ ميگردد. در اختيار قرار دادن‌ سلاح‌ سازماني‌ به‌ افراد فاقد صلاحيت‌ بهر عنوان‌ و تحت‌ هر شرايط‌ مجاز نيست‌ و متخلف‌ علاوه‌ بر تنبيه‌ انضباطي‌ در قبال‌ هر نوع‌ پيشامدي‌ مسوول‌ خواهد بود.

ماده‌ ۳۰ـ مأمورين‌ گارد محيط‌زيست‌ در مواقع‌ حمل‌ سلاح‌ بايد ملبس‌ به‌ لباس‌ فرم‌ سازماني‌ بوده‌ و كارت‌ شناسائي‌ و اجازه‌ حمل‌ سلاح‌ خود را همراه‌ داشته‌ باشد.

ماده‌ ۳۱ـ مسئوليت‌ حفظ‌ و نگهداري‌ سلاح‌ سازماني‌ به‌ عهده‌ مأموري‌ است‌ كه‌ بر اساس‌ ابلاغ‌ صادره‌ صلاح‌ مربوطه‌ در اختيار او گذارده‌ شده‌ است‌. هر نوع‌ آسيبي‌ كه‌ بر اثر بي‌احتياطي‌ يا بي‌مبادلاتي‌ و يا عدم‌ رعايت‌ ضوابط‌ از ناحيه‌ مأمور به‌ اسلحه‌ سازماني‌ و متعلقات‌ آن‌ وارد شود علاوه‌ بر تنبيه‌ انضباطي‌ غرامت‌ آن‌ نيز از مأمور اخذ خواهد شد.

ماده‌ ۳۲ـ در صورت‌ بروز هر نوع‌ حادثه‌ كه‌ منجر به‌ شكستگي‌ و يا نقص‌ سلاح‌ سازماني‌ شود مأمور موظف‌ است‌ بلافاصله‌ در محل‌ صورت‌ مجلس‌ لازم‌ را تنظيم‌ و چگونگي‌ مراتب‌ را به‌ مافوق‌ گزارش‌ نمايد.

ماده‌ ۳۳ـ نوع‌ سلاح‌ سازماني‌ گارد محيط‌ زيست‌ بر حسب‌ پيشنهاد سازماني‌ و تأييديه‌ مراجع‌ ذيصلاح‌ تعيين‌ خواهد گرديد.
تبصره‌۱ـ سلاح‌ ارشد محيط‌دار ، افسر محيط‌دار، محيط‌دار از نوع‌ سلاح‌ كمري‌ و سلاح‌ شكاربان‌ و محيط‌ بان‌ غير كمري‌ است‌.
تبصره‌ ۲ـ محيط‌ باناني‌ كه‌ بنابر مقتضيات‌ اداري‌ عهده‌دار پست‌ سرپرستي‌ مناطق‌ چهارگانه‌ و اداره‌ هستند فقط‌ تازمان‌ تصدي‌ پست‌ مربوطه‌ مي‌توانند بر حسب‌ امكان‌ از اسلحه‌ كمري‌ استفاده‌ نمايند.

ماده‌ ۳۴ـ سلاح‌ سازماني‌ بايد پس‌ از آموزش‌ اسلحه‌ شناسي‌ و فن‌ تيراندازي‌ در اختيار افراد گذارده‌ شود و قبل‌ از آموزش‌ تحت‌ هيچ‌ شرايطي‌ نبايد تحويل‌ گردد.

ماده‌ ۳۵ـ افراد گارد موظفند قبل‌ از تحويل‌ سلاح‌ سازماني‌ نسبت‌ به‌ بازديد كامل‌ آن‌ اقدام‌ نموده‌ و سلاح‌ را بدون‌ عيب‌ و نقص‌ اساسي‌ تحويل‌ گيرند و در طول‌ مدت‌ حمل‌ نسبت‌ به‌ نظافت‌ آن‌ اقدام‌ نمايند.

فصل‌ ششم‌ ـ برنامه‌ كار و انجام‌ مأموريت‌

ماده‌ ۳۶ـ برنامه‌ كار مأموراني‌ كه‌ در شكارگاهها و مناطق‌ تحت‌ حفاظت‌ و كنترل‌ سازمان‌ خدمت‌ مي‌نمايند ومحل‌ مأموريت‌ و خدمت‌ آنان‌ در خارج‌ از شهرها و مناطق‌ مسكوني‌ بوده‌ و كنترل‌ مداوم‌ حوزه‌ استحفاظي‌ و گشت‌ و كنترل‌ و سركشي‌ مستمر و متعدد به‌ نقاط‌ مختلف‌ حوزه‌ و مأموريت‌ از ضروريات‌ انجام‌ وظايف‌ قانوني‌ آنان‌ مي‌باشد، و الزاماً بايد در محل‌ مأموريت‌ خود نيز شبانه‌ بيتوته‌ نمايند بر حسب‌ شرايط‌ منطقه‌ و تشخيص‌ و سياست‌ مديركل‌ حفاظت‌ محيط‌ زيست‌ استان‌ در هر ماه‌ ۱۸ شبانه‌ روز خدمت‌ بطور متناوب‌ يا متوالي‌ و بقيه‌ روزها ۱۲ روز استراحت‌ مي‌باشد.

تبصره‌ـ تعطيلات‌ رسمي‌ كشور حسب‌ مورد مي‌تواند جزو روزهاي‌ تعطيل‌ واستراحت‌ يا روزهاي‌ خدمت‌ آنان‌ قرار گيرد.

ماده‌ ۳۷ـ تعيين‌ روزهاي‌ خدمت‌ و مأموريت‌ و روزهاي‌ استراحت‌ مأمورين‌ طبق‌ برنامه‌ مشخص‌ قبلي‌ توسط‌ رئيس‌ واحد تنظيم‌ و پس‌ ازتصويب‌ مدير كل‌ مربوطه‌ به‌ آنان‌ ابلاغ‌ و به‌ مورد اجراء گذاشته‌ مي‌شود.

ماده‌ ۳۸ـ برنامه‌ كار مأموريني‌ كه‌ در واحدهائي‌ خدمت‌ مي‌نمايند كه‌ مستلزم‌ مراقبت‌ دائم‌ از حوزه‌ استحفاظي‌ بوده‌ ولي‌ امكاناً شب‌ نزد خانواده‌ خود خواهند بود در هفته‌ ۶ روز كار و يك‌ روز استراحت‌ مي‌باشد.

تبصره‌ ۱ـ روز استراحت‌ اين‌ افراد در هفته‌ با توافق‌ رئيس‌ مربوطه‌ تعيين‌ مي‌گردد.

تبصره‌ ۲ـ مأموري‌ كه‌ گشت‌ شبانه‌ مي‌رود، مي‌تواند با توجه‌ به‌ نظر سرپرست‌ مستقيم‌ روز بعد را استراحت‌ نمايد.

ماده‌ ۳۹ـ پرداخت‌ فوق‌العاده‌ مأموريت‌ مربوطه‌ به‌ اين‌ فصل‌ طبق‌ مقررات‌ مواد ۲ و ۴ آيين‌نامه‌ فوق‌العاده‌ روزانه‌ موضوع‌ بند «ث‌» ماده‌ ۳۹ قانون‌ استخدام‌ كشوري‌ و اصلاحات‌ بعدي‌ آن‌ صورت‌ خواهد گرفت‌.

فصل‌ هفتم‌ـ تشويقات‌ و تنبيهات‌

ماده‌ ۴۰ـ رؤساي‌ واحدها براي‌ تشويق‌ و تنبيه‌ افراد تحت‌ سرپرستي‌ خود از اختياراتي‌ كه‌ در اين‌ فصل‌ به‌ آنها داده‌ شده‌ است‌ استفاده‌ مي‌نمايند.

ماده‌ ۴۱ـ هدف‌ از تشويق‌، قدرداني‌ از فعاليت‌ ارزنده‌ فرد و اعطاي‌ پاداش‌ مادي‌ و يا معنوي‌ به‌ او و ايجاد انگيزه‌ فعاليت‌ بيشتر در ديگران‌ است‌.

ماده‌ ۴۲ـ در تعيين‌ تشويق‌ و تنبيه‌ بايد موارد زير مورد نظر قرار گيرد.

الف‌ـ اوضاع‌ و احوال‌ و علل‌ ارتكاب‌ اعمال‌ و ميزان‌ آگاهي‌ فرد خاطي‌ از مقررات‌ خدمتي‌ و آثار ناشي‌ از عدم‌ اجراي‌ آنها.

ب‌ـ روحيه‌ و سوابق‌ خدمتي‌ فرد خاطي‌.

ج‌ـ اجراي‌ بموقع‌ تشويق‌ و تنبيه‌.

دـ رعايت‌ عدالت‌ و عدم‌ تبعيض‌ بين‌ افراد و دوري‌ جستن‌ از هر نوع‌ حب‌ و بغض‌.

ماده‌ ۴۳ـ انواع‌ تشويق‌هائي‌ كه‌ براي‌ افراد گارد محيط‌ زيست‌ مي‌توان‌ برقرار نمود به‌ شرح‌ زير است‌.

۱ـ تشويق‌ كتبي‌

۲ـ تشويق‌ كتبي‌ بااعلام‌ در سطح‌ استان‌

۳ـ انتخاب‌ مأمور نمونه‌ و اعلام‌ در سطح‌ كشور و اعطاي‌ جايزه‌

۴ـ اعطاي‌ نشان‌ و لوح‌ مربوط‌ و پرداخت‌ مزاياي‌ نشان‌

ماده‌ ۴۴ـ جهت‌ ايجاد هماهنگي‌ در زمينه‌ انتخاب‌ مأمور نمونه‌ ضوابط‌ و روش‌ انتخاب‌ از طرف‌ مديريت‌ امور اجرائي‌ تعيين‌ و پس‌ از تصويب‌ رياست‌ سازمان‌ به‌ واحدها ابلاغ‌ خواهد شد.

ماده‌ ۴۵ـ انواع‌ نشانهائي‌ كه‌ براي‌ افراد گارد محيط‌ زيست‌ پيش‌ بيني‌ شده‌، كه‌ به‌ همراه‌ لوح‌ مربوطه‌ به‌ آنها طي‌ ضوابطي‌ اعطاء خواهد شد عبارتند از :

الف‌ـ نشان‌ خدمت‌ و لوح‌ مربوط‌ به‌ همراه‌ يك‌ عدد سكه‌ بهار آزادي‌ و يك‌ قواره‌ پارچه‌ گارد اضافه‌ بر سهميه‌ سالانه‌.

ب‌ـ نشان‌ لياقت‌ و لوح‌ مربوط‌ همراه‌ با دو عدد سكه‌ بهار آزادي‌ و اهداء يك‌ دستگاه‌ دوربين‌ چشمي‌ و پذيرائي‌ در يكي‌ از مناطق‌ سازمان‌ به‌ مدت‌ سه‌ روز.

ج‌ـ نشان‌ افتخار و لوح‌ مربوط‌ با يك‌ گروه‌ تشويقي‌ مطابق‌ آيين‌نامه‌ مربوطه‌ همراه‌ سه‌ عدد سكه‌ بهار آزادي‌ و اهداء يك‌ دستگاه‌ دوربين‌ عكاسي‌ و پذيرائي‌ در يكي‌ از مناطق‌ سازمان‌ به‌ همراه‌ خانواده‌ به‌ مدت‌ ۷ روز .

ماده‌ ۴۶ـ نشان‌ خدمت‌ هر سال‌ حداكثر به‌ يك‌ افسر محيط‌دار، يك‌ محيط‌دار و سه‌ نفر از محيط‌ بانان‌ و سرمحيط‌ باناني‌ كه‌ از بين‌ مأمورين‌ نمونه‌ انتخاب‌ مي‌شوند اعطاء مي‌شود.

ماده‌ ۴۷ـ نشان‌ لياقت‌ به‌ كسي‌ اعطاء مي‌شود كه‌ داراي‌ نشان‌ خدمت‌ بوده‌ و به‌ علت‌ تلاش‌ و اقدامات‌ مؤثر و چشمگير در حفظ‌ محيط‌ زيست‌ مجدداً حائز شرايط‌ دريافت‌ نشان‌ شده‌ باشد.

ماده‌ ۴۸ـ نشان‌ افتخار در موارد خاص‌ به‌ مأموراني‌ اعطاء مي‌شود كه‌ با فداكاري‌ و به‌ خطر انداختن‌ سلامت‌ و يا جان‌ خود موجبات‌ حفظ‌ نسل‌ وحوش‌ گرديده‌ و منشأ اثرات‌ مهمي‌ در زمينه‌ حفظ‌ محيط‌ زيست‌ باشد و يا به‌ مأموريني‌ كه‌ در راه‌ انجام‌ وظيفه‌ دچار نقص‌ عضو شده‌اند اعطاء مي‌گردد.

تبصره‌ـ مشخصات‌ نشان‌ و لوح‌ مذكور در اين‌ فصل‌ توسط‌ مديريت‌ امور اجرائي‌ با همكاري‌ واحدهاي‌ ذيربط‌ تهيه‌ و به‌ تصويب‌ رئيس‌ سازمان‌ مي‌رسد.

ماده‌ ۴۹ـ در انتخاب‌ افراد به‌ پستهاي‌ سرپرستي‌ در شرايط‌ مساوي‌ افرادي‌ كه‌ داراي‌ يكي‌ از نشانه‌هاي‌ فوق‌ باشند اولويت‌ دارند.

ماده‌ ۵۰ـ در مورد ارتكاب‌ خطاي‌ اداري‌ از طرف‌ مأمورين‌ گارد برحسب‌ نوع‌ تخلف‌ علاوه‌ بر مجازات‌ مقرر در قانون‌ رسيدگي‌ به‌ تخلفات‌ اداري‌ نسبت‌ به‌ استرداد لوح‌ و نشان‌ دريافتي‌ به‌ ترتيب‌ از بالاترين‌ نشان‌ اقدام‌ خواهد شد.

فصل‌ هشتم‌ـ برنامه‌هاي‌ آموزشي‌
به‌ منظور تربيت‌ افراد و بالا بردن‌ توان‌ خدمتي‌ و سطح‌ آگاهيهاي‌ شغلي‌ گارد محيط‌زيست‌ برنامه‌هاي‌ آموزشي‌ متناسب‌ براي‌ سطوح‌ مختلف‌ درجات‌ گارد طبق‌ مفاد اين‌ فصل‌ به‌ شرح‌ زير از طرف‌ سازمان‌ تدوين‌ و به‌ مورد اجراء گذارده‌ خواهد شد.
ماده‌ ۵۱ـ دوره‌ اصلي‌ و عمومي‌ آموزش‌ و تربيت‌ گارد محيط‌ زيست‌ كه‌ در جهت‌ آموزش‌ و تربيت‌ داوطلبان‌ خدمت‌ محيط‌ زيست‌ و يا تغيير شغل‌ كاركنان‌ غير گارد به‌ مشاغل‌ گارد محيط‌زيست‌ برگزار و عمدتاً از طريق‌ آموزشكده‌ محيط‌ زيست‌ انجام‌ مي‌شود.
ماده‌ ۵۲ـ دوره‌ آموزش‌ ضابطي‌ دادگستري‌ كه‌ زير نظر مقامات‌ قضائي‌ در محل‌ طي‌ خواهد شد به‌ منظور آماده‌ كردن‌ افراد گارد محيط‌ زيست‌ جهت‌ به‌ عهده‌ گرفتن‌ وظايف‌ ضابط‌ دادگستري‌ هنگام‌ مواجه‌ شدن‌ با متخلفين‌ در امور شكار و صيد و نحوه‌ كشف‌ و توقيف‌ جرائم‌ تشكيل‌ مي‌گردد.
ماده‌ ۵۳ـ دوره‌ آموزش‌ قوانين‌ و مقررات‌ سازمان‌: در اين‌ دوره‌ قوانين‌ و مقررات‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ و شكار و صيد و آيين‌نامه‌هاي‌ اجرائي‌ آنها و ضوابط‌ و ممنوعيتهاي‌ شكار و صيد و نيز مقررات‌ مربوط‌ به‌ مناطق‌ تحت‌ حفاظت‌ سازمان‌، و بالاخره‌ نحوه‌ تنظيم‌ صورت‌ مجلس‌ تخلف‌، اخطارهاي‌ قانوني‌ و ساير موارد حقوقي‌ مورد نياز تعليم‌ داده‌ مي‌شود.
ماده‌ ۵۴ـ براي‌ آشنا كردن‌ افراد گارد محيط‌ زيست‌ به‌ ضوابط‌ و فنون‌ مربوط‌ به‌ استفاده‌ از اسلحه‌ سازماني‌، دوره‌ آموزشي‌ خاصي‌ با همكاري‌ و تحت‌ نظر واحدهاي‌ نظامي‌ ذيصلاح‌ مستقر در مناطق‌ داير مي‌گردد و افراد گارد محيط‌ زيست‌ قبل‌ از تحويل‌ اسلحه‌ بايد در اين‌ دوره‌هاي‌ آموزشي‌ شركت‌ كرده‌ باشند. در اين‌ دوره‌ها مقررات‌ و اصول‌ مربوط‌ به‌ استفاده‌ مجاز از اسلحه‌ سازماني‌، فنون‌ تيراندازي‌ بطور تئوري‌ و عملي‌ تعليم‌ داده‌ مي‌شود. همچنين‌ براي‌ بالا بردن‌ كيفيت‌ تيراندازي‌ افراد گارد، در طي‌ سال‌ برنامه‌هاي‌ تمرين‌ تيراندازي‌ تحت‌ نظر مربيان‌ ميدان‌ تير در مناطق‌ اجراء خواهد شد، و افرادي‌ كه‌ داراي‌ اسلحه‌ سازماني‌ هستند در اين‌ برنامه‌ها شركت‌ كرده‌ و با اسلحه‌ سازماني‌ خود تمرين‌ خواهند نمود.
تبصره‌ـ سازمان‌ موظف‌ است‌ جهت‌ افرادي‌ كه‌ قبلاً اسلحه‌ سازماني‌ تحويل‌ گرفته‌اند دوره‌هاي‌ آموزش‌ تكميلي‌ لازم‌ را تشكيل‌ دهد.
ماده‌ ۵۵ـ به‌ منظور بالا بردن‌ سطح‌ معلومات‌ شغلي‌ مأمورين‌ اجرائي‌ محيط‌ زيست‌ برنامه‌هاي‌ آموزشي‌ تحت‌ عنوان‌ (آموزش‌ حين‌ خدمت‌) تشكيل‌ و به‌ مورد اجراء گذارده‌ خواهد شد.
در اين‌ دوره‌ها كه‌ مدت‌ آن‌ حداكثر دو ماه‌ خواهد بود مطالبي‌ بطور تئوري‌ و عملي‌ در زمينه‌ شناسائي‌ جانوران‌ و گياهان‌، بهداشت‌ محيط‌، شناخت‌ انواع‌ آلودگيها، تأثير آلودگي‌ بر آب‌ و هوا و فرسايش‌ و آلودگي‌ خاك‌ در محيط‌ زندگي‌ در ارتباط‌ با هدفها و برنامه‌هاي‌ سازمان‌ و قوانين‌ و مقررات‌ مربوط‌ به‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌ و شكار و صيد آموزش‌ داده‌ مي‌شود.
بعلاوه‌ براي‌ ورزيدگي‌ و آمادگي‌ بدني‌ مأمورين‌ اجرائي‌ محيط‌ زيست‌ برنامه‌ آموزش‌ ويژه‌ عمليات‌ صحرائي‌ در ارتباط‌ با وظايف‌ اجرائي‌ آنان‌ در اين‌ دوره‌ها به‌ مورد اجراء گذارده‌ خواهد شد.
ماده‌ ۵۶ـ افرادي‌ كه‌ به‌ سرپرستي‌ واحدهاي‌ امور اجرائي‌ از رئيس‌ اداره‌ به‌ بالا منصوب‌ مي‌شوند لازم‌ است‌ قبلاً دوره‌ آموزش‌ سرپرستي‌ را بگذرانند. در دوره‌ آموزش‌ سرپرستي‌ كه‌ بين‌ يك‌ تا دو ماه‌ طول‌ خواهد كشيد مطالبي‌ بطور تئوري‌ در مورد اصول‌ مديريت‌ و سرپرستي‌، روابط‌ انساني‌ در مديريت‌، روابط‌ عمومي‌ و اصول‌ تنوير افكار و علوم‌ اداري‌، عمليات‌ صحرائي‌ تعليم‌ داده‌ خواهد شد.
ماده‌ ۵۷ـ در زمينه‌ افزايش‌ معلومات‌ علمي‌ و تخصصي‌ ارشد محيط‌دار، افسر محيط‌دار، محيط‌دار تدابير لازم‌ از طرف‌ سازمان‌ اتخاذ شده‌ و در دوره‌هاي‌ آموزش‌ عالي‌ ويژه‌اي‌ راساً توسط‌ سازمان‌ و يا با همكاري‌ مؤسسات‌ آموزشي‌ ديگر تشكيل‌ داده‌ مي‌شود و از بين‌ آنها و افسر محيط‌بانان‌ افرادي‌ انتخاب‌ و به‌ اين‌ دوره‌ها اعزام‌ خواهند شد.
چنانچه‌ دوره‌هاي‌ مورد نظر در مؤسسات‌ آموزشي‌ داخل‌ كشور تشكيل‌ شده‌ باشد افراد انتخابي‌ به‌ اين‌ مؤسسات‌ معرفي‌ مي‌گردند در غير اين‌ صورت‌ با توجه‌ به‌ مقررات‌ مربوط‌ به‌ خارج‌ از كشور اعزام‌ خواهند شد.
تبصره‌ـ ضوابط‌ انتخاب‌ و چگونگي‌ اعزام‌ ارشد محيط‌دار، افسر محيط‌دار، محيط‌دار به‌ دوره‌هاي‌ مذكور از طرف‌ سازمان‌ تعيين‌ و اعلام‌ خواهد شد.
ماده‌ ۵۸ـ به‌ منظور آشنائي‌ مأمورين‌ اجرائي‌ با وضعيت‌ طبيعي‌ و جلوگيري‌ از تخريب‌ و آلودگي‌ محيط‌ زيست‌ ساير كشورها و افزايش‌ آگاهي‌ آنان‌ به‌ مديريت‌ منابع‌، سازمان‌ در حدود امكانات‌ و با رعايت‌ مقررات‌ مربوط‌ برنامه‌هاي‌ بازديد سالانه‌ جهت‌ افراد شايسته‌ تنظيم‌ و به‌ مورد اجراء مي‌گذارد.
فصل‌ نهم‌ـ امور رفاهي‌
ماده‌ ۵۹ـ علاوه‌ بر مسائل‌ رفاهي‌ كه‌ در قانون‌ و مقررات‌ و آيين‌نامه‌هاي‌ استخدامي‌ براي‌ كليه‌ كاركنان‌ سازمان‌ در نظر گرفته‌ شده‌ است‌ از قبيل‌ بيمه‌ خدمات‌ درماني‌، بيمه‌ حوادث‌ جاني‌، مقررات‌ بازنشستگي‌ و وظيفه‌، پرداختهاي‌ غير نقدي‌، تعاوني‌هاي‌ مسكن‌، مصرف‌ و اعتبار و نظاير آن‌ سازمان‌ طرح‌هاي‌ ويژه‌ را در زمينه‌ امور رفاهي‌ براي‌ مأموران‌ اجرائي‌ محيط‌ زيست‌ تهيه‌ و تدوين‌ مي‌نمايد كه‌ پس‌ از تصويب‌ مراجع‌ ذيربط‌ به‌ مورد اجراء گذارده‌ خواهد شد. اين‌ طرح‌ها شامل‌ موارد زير خواهد بود:
۱ـ اعطاي‌ يك‌ گروه‌ تشويقي‌ مطابق‌ آيين‌نامه‌ مربوطه‌ در مورد افرادي‌ كه‌ در حين‌ انجام‌ وظيفه‌ دچار حادثه‌ يا عارضه‌اي‌ شوند كه‌ منجر به‌ فوت‌، از كار افتادگي‌ و يا نقص‌ عضو كلي‌ و يا جزئي‌ آنان‌ گردد.
۲ـ ايجاد امكانات‌ مناسب‌ جهت‌ درمان‌ افرادي‌ كه‌ در حين‌ انجام‌ وظيفه‌ و يا در اثر شرايط‌ كار دچار بيماري‌ صعب‌العلاج‌ مي‌شوند تا بهبود كامل‌ آنان‌.
۳ـ تأمين‌ اعضاء مصنوعي‌ افرادي‌ كه‌ در حين‌ انجام‌ وظيفه‌ دچار نقص‌ عضو شده‌ و نياز به‌ استفاده‌ از اعضاي‌ مصنوعي‌ دارند.
۴ـ حمايت‌ از مأموراني‌ كه‌ به‌ تشخيص‌ سازمان‌ در حين‌ انجام‌ وظيفه‌ و يا به‌ سبب‌ انجام‌ وظيفه‌ تحت‌ پيگرد قانوني‌ قرار مي‌گيرند.
۵ـ بيمه‌ عمر اعضاء خانواده‌ مأمورين‌ محيط‌ زيست‌.
ماده‌ ۶۰ـ پرداخت‌ كليه‌ هزينه‌هاي‌ مداوا و حمل‌ مأموران‌ محيط‌ زيست‌ كه‌ در حين‌ انجام‌ وظيفه‌ مصدوم‌ مي‌شوند به‌ مراكز درماني‌ به‌ عهده‌ سازمان‌ مي‌باشد و سازمان‌ موظف‌ است‌ در اين‌ مورد سريعاً جهت‌ درمان‌ مصدوم‌ اقدام‌ نمايد.
ماده‌ ۶۱ـ چنانچه‌ براي‌ هر يك‌ از افراد گارد محيط‌ زيست‌ حادثه‌اي‌ پيش‌ آيد، كه‌ منجر به‌ نقص‌ عضو شود و اين‌ نقص‌ عضو مانع‌ فعاليت‌ در گارد باشد سازمان‌ به‌ نحو مقتضي‌ متناسب‌ با وضعيت‌ جسمي‌ از خدمات‌ وي‌ استفاده‌ مي‌نمايد.
ماده‌ ۶۲ـ سازمان‌ تا حد امكان‌ نسبت‌ به‌ تأمين‌ مسكن‌ سازماني‌ براي‌ افراد گارد كه‌ بومي‌ نبوده‌ و خود يا خانواده‌ تحت‌ تكفل‌ آنها در محل‌ خدمت‌ داراي‌ محل‌ مسكوني‌ نيستند اقدامات‌ لازم‌ را معمول‌ مي‌نمايد.
ماده‌ ۶۳ـ سازمان‌ امكانات‌ و تسهيلات‌ لازم‌ را جهت‌ تحصيل‌ افراد گارد محيط‌ زيست‌ در حد امكان‌ فراهم‌ خواهد نمود.
ماده‌ ۶۴ـ براي‌ آندسته‌ از افرادي‌ كه‌ بر حسب‌ شرايط‌ خاص‌ خدمتي‌ و به‌ علت‌ دور بودن‌ محل‌ خدمت‌ از مناطق‌ مسكوني‌ و نيز لزوم‌ كنترل‌ شبانه‌روزي‌ حوزه‌ استحفاظي‌ خويش‌ اجباراً شب‌ را در محل‌ خدمت‌ خود بيتوته‌ مي‌نمايند، براساس‌ قوانين‌ و مقررات‌ جاري‌ مواد غذايي‌ لازم‌ تأمين‌ و تحويل‌ خواهد شد.
ماده‌ ۶۵ـ آندسته‌ از پرسنل‌ گارد كه‌ بنا به‌ ضرورت‌ در انجام‌ وظايف‌ محوله‌ از اسب‌ يا موتور سيكلت‌ شخصي‌ استفاده‌ مي‌نمايند به‌ ترتيب‌ مشمول‌ دريافت‌ حق‌ عليق‌ و حق‌ استهلاك‌ خواهند بود كه‌ واحدهاي‌ تابعه‌ ملزم‌ به‌ پرداخت‌ آن‌ مي‌باشند.
تبصره‌ـ ميزان‌ حق‌ عليق‌ و حق‌ استهلاك‌ متناسب‌ با وضعيت‌ هزينه‌ها توسط‌ مديريت‌ امور اجرايي‌ تعيين‌ و به‌ استانها ابلاغ‌ خواهد شد.
ماده‌۶۶ـ افرادي‌ كه‌ در اجراي‌ وظايف‌ قانوني‌، شهيد يا نقص‌ عضو يا مصدوم‌ و يا دچار خسارت‌ مالي‌ مي‌شوند علاوه‌ بر امتيازات‌ پيش‌ بيني‌ شده‌ در مقررات‌ جاري‌ براساس‌ آيين‌نامه‌ اجرائي‌ بند الف‌ ماده‌ ۴۵ قانون‌ وصول‌ برخي‌ از درآمدهاي‌ دولت‌ و مصرف‌ آن‌ در موارد معين‌ مبالغي‌ كه‌ در آئين‌نامه‌ مذكور پيش‌ بيني‌ شده‌ است‌ به‌ آنان‌ و يا خانواده‌ آنها پرداخت‌ مي‌شود.
فصل‌ دهم‌ـ مقررات‌ مختلف‌
ماده‌ ۶۷ـ در هر مورد كه‌ در اين‌ دستورالعمل‌ به‌ مقررات‌ و آئين‌نامه‌هاي‌ خاصي‌ اشاره‌ شده‌ و يا مربوط‌ مي‌شود طبق‌ همان‌ مقررات‌ يا آيين‌نامه‌ها اقدام‌ خواهد گرديد.
ماده‌ ۶۸ـ نسبت‌ به‌ موادي‌ كه‌ در اين‌ دستورالعمل‌ مسكوت‌ و يا حكمي‌ در آن‌ داده‌ نشده‌ بر اساس‌ قوانين‌ و مقررات‌ و آئين‌نامه‌هاي‌ جاري‌ كشور رفتار خواهد شد.
ماده‌ ۶۹ـ اين‌ دستورالعمل‌ اصلاحي‌ مشتمل‌ بر ده‌ فصل‌ و شصت‌ و نه‌ ماده‌ و هجده‌ تبصره‌ مي‌باشد و به‌ استناد ماده‌ ۳۱ آيين‌نامه‌ اجرائي‌ قانون‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌ زيست‌ در تاريخ ۱۳۷۵/۰۱/۰۱ به‌ تصويب‌ معاون‌ رئيس‌ جمهور و رئيس‌ سازمان‌ رسيده‌ و از تاريخ‌ تصويب‌ لازم‌ الاجراء مي‌باشد.