اعتبار سند عادي در معاملات اموال غيرمنقول

تاريخ رسيدگي : ۱/۸/۶۳ شماره دادنامه : ۵۶۲/۲۲
مرجع رسيدگي : ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ ۱۸/۶/۵۹ آقاي رحمت الله … دادخواستي به طرفيت آقاي بهروز… به خواسته تخليه و خلع يد خانه مورد خريداري و تحويل آن به ارزش ۵۶۵۰۰۰ ريال به شرح متن دادخواست به دادگاه بخش مستقل مرودشت تسليم نمود و ضمن آن چنين توضيح داده است كه به موجب سند عادي يك باب منزل از آقاي بهروز… به مبلغ پانصد و شصت و پنج هزار ريال خريداري و به اين جانب فروخته و مبلغ سيصد پنجاه هزار ريال آن را در تاريخ متن تحريز سند از اينجانب دريافت و بقيه كه مبلغ بيست و يك هزار و پانصد تومان برابر دويست و پانزده هزار ريال مي باشد قرار شد يك قسط به نامبرده تحويل كه خانه را تخليه كند . حال كه پول آن آماده است به نامبرده پرداخت نمايم و خانه را تخليه كند از قرار خود عدول نموده و از تخليه خانه مورد بحث امتناع مي ورزد در تاريخ ۱۶/۶/۵۹ نيز از طريق آن دادگاه اظهار نامه شماره ۱۳۱ ـ ۱۶/۶/۵۹ توسط پاسگاه ژاندارمري دروزن به وي ابلاغ حكايت دارد كه قصد تخليه و تحويل خانه را ندارد و بدين لحاظ مرا در عذاب گذارده و مي رساند كه شخص موصوف كلاهبرداري و كلاهگذار است .
با تقديم عرض مراتب با توجه به اينكه در محل خانه مورد سكونت دارد و هستي خود را به فروش رسانده كه داراي خانه اي باشم كه با همين منوال معامله با آقاي بهروز… به عمل آورد . عليهذا ضمن تقديم عرض مراتب بدين وسيله
۱ ـ فتوكپي سند خريد عادي كه به امضاء فروشنده و شهودين رسيده است
۲ ـ فتوكپي اظهار نامه رسمي مذكور مستدعي است مقرر فرمايند به نحوي از انحا خانه مورد بحث را تخليه و به تصرف اينجانب درآورد و با حضور مامورين رسمي دولت حاضرم مامورين رسمي دولت حاضرم نسبت به پرداخت قسط برابر مقررات اقدام نمايد و استدعاي رسيدگي از محضر دادگاه خواستارم كه پس از اتمام تبادل لوايح و وصول پرونده به دادگاه ، دادگاه بخش مستقل مرودشت در جلسه فوق العاده مورخ ۶/۹/۵۹ پس از ملاحظه لوايح طرفين چون خوانده در لايحه جوابيه اظهار نموده به موجب مفاد سند قرار بر اين بود خواهان هنگام دروي گندم بقيه ثمن معامله را بپردازد و امتناع نوده چنين اتخاذ تصميم نمود :
(نظر به اينكه ملاحظه اين سند ضروري است و نيز اخذ توضيح از خواهان در اين خصوص كه چه شرايطي براي تخليه مقرر نموده اند لازم است. لذا مقرر مي دارد وقت رسيدگي تعيين و طرفين دعوت و موارد توضيح در اخطاريه ها قيد و اضافه نمائيد خوانده چنانچه سندي دارد كه مطلب فوق در آن قيد شده در جلسه ارائه نمايد )
و جلسه مقرر مورخ ۷/۱۱/۵۹ دادگاه بخش مستقل مرودشت با حضور طرفين شروع به رسيدگي نموده و پس از استماع توضيحات خواهان و خوانده و ملاحظه اصل سند مورخ ۱۴/۳/۵۹ ابزاري خوانده و اخذ و ضبط فتوكپي آن در پرونده به شرح صورت جلسه مورخ ۷/۱۱/۵۹ كه خلاصتاً حاكي از اين است كه خواهان اظهار داشته شرايط تخليه آن بوده است كه خوانده منزل را تخيله نمايد سپس وي قسط دوم را بپردازد و خلاصه مدافعات خوانده به اينكه طبق سند ۱ مورخ ۱۴/۲/۵۹ كه ارائه نموده قرار بر اين بود خواهان هنگام برداشت شتوي يعني اول تابستان ده هزار تومان از مابقي قيمت خانه را بپردازد و آخرين قسط را يعني يازده هزار وپانصد هزار تومان را در آخر پائيز هنگام برداشت صيفي به من بپردازد و شفاهاً قرار گذاشتيم كه اين پولها را به من بدهد تا من خانه اي بسازم و به او تحويل دهم چون مابقي ثمن معامله را نپرداخته و من توانستم خانه بسازم خانه را تخليه نكردم… و بررسي محتويات پرونده بااعلام ختم رسيدگي مبادرت به صدور دادنامه شماره ۴۹ ـ ۱۹/۱/۶۰ مي نمايد كه به حكايت آن دادگاه بخش مستقل مرودشت چنين انشاء راي نموده (در خصوص دعوي آقاي رحمت الله… به طرفيت آقاي بهروز… مبني بر تخليه خلع يد نسبت به يك باب خانه صرفنظر از مدافعات خوانده نظر به اينكه خواهان خانه را با سند عادي خريداري و به استناد همين سند عادي خود را ذيحق و تقاضاي تخليه در حال آنكه وفق مفهوم صريح مواد ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت اسناد و املاك با وصف الزامي بودن ثبت چنين اسنادي در مرودشت دادگاه نمي تواند اسنادي را كه به طور عادي در اين موارد تنظيم شده است بپذيرد لذا سند ابزاري خواهان فاقد اعتبار و ارزش بوده و چون دليل ديگري بر مالكيت خود ارائه نداشته حكم به رد دعوي مطروحه صادر و اعلام مي گردد ) كه محكوم عليه در فرجه قانوني از حكم مذكور پژوهشخواهي نموده كه پس از وصول به پرونده به دادگاه استان و ارجاع آن به شعبه سوم دادگاه استان و تكميل تبدل لوايح و ارسال پرونده به شعبه سوم دادگاه استان فارس دادگاه مزبور در جلسه فوق العاده مورخ ۱۳/۱۰/۶۰ پس از بررسي پرونده به شرح آتي اتخاذ تصميم مي نمايد ( نظر به بقاء پژوهشخواه به دعوي با توجه به اعتراف و اقرار پژوهشخواه جهت امكان خوانده به ساختماني منزلي ديگر براي خود كه ضمناً عدم تخليه را در موعد به لحاظ نداشتن وقت جهت احداث بنا اعلام كرده مقرر است پرونده جهت انجام مراتب مزبور به دادگاه بخش مرودشت ارسال شود كه نيابتاً سعي در اصلاح ذات البين نموده و سپس پرونده اعاده شود . پس از وصول پرونده به دادگاه بخش مرودشت دادگاه مذكور طرفين را به منظور انجام مورد نيابت دعوت و در جلسه مورخ ۹/۵/۶۱ به طرفين تكليف سازش نموده كه طرفين حاضر به سازش نبوده كه مراتب به شرح صورت جلسه دادگاه منعكس و پرونده امر را اعاده مي نمايد و شعبه سوم دادگاه استان فارس در جلسه فوق العاده مورخ ۱۵/۱۰/۶۱ با بررسي پرونده پايان دادرسي را اعلام و بدين شرح (اعتراض پژوهشخواه بقاء به رد دعوي است كه با توجه به اينكه مستند ادعا سند عادي است كه حسب مواد ۴۷و ۴۸ قانون ثبت اسناد و املاك قابل پذيرش نيست . لذا راي پژوهشخواسته كه ناظر به قرار رد دعوي است استوار مي شود) مبادرت به صدور دادنامه ۶۱ ـ ۳۲ /۷۹۹ نموده است كه دادنامه مزبور در مهلت قانوني مورد فرجامخواهي محكوم عليه قرار گرفته و ضمن بيان اعتراضاتي نقض آن را درخواست كرده است. فرجامخواه به اعتراضات فرجامي پاسخ داده كه لوايح طرفين هنگام شور قرائت خواهد شد پس از تكميل پرونده فرجامي و وصول آن به ديوان عالي كشور و ارجاع به اين شعبه اينك هيات شعبه در تاريخ فوق تشكيل است و پس از بررسي محتويات پرونده و مشاوره به شرح آتي راي مي دهد .
راي
اعتراض فرجامخواه بر دادنامه فرجام خواسته وارد است زيرا اولا با توجه به فهرست اسامي شهرهاي مشمول اجباري شدن ثبت اسناد (در مجموعه قوانين و مقررات ثبتي ) الزامي بودن ثبت اسناد در ابرج مرودشت كه در حكم دادگاه بدوي و پژوهشي به آن استناد شده مستند به دليل نيست . « ثانياً با توجه به اينكه طرفين در صحت و اصالت سند تنظيمي و در خصوص وقوع عقد بيع خانه ترديدي ندارند و با التفات به ماده ۲۰ قانون مدني و ماده ۱۲۹۱ همان قانون اقتضاء داشت دادگاه بدوي پژوهشي با ورود به ماهيت دعوي با توجه به خواسته خواهان و مدافعات خوانده و به دلائل و مستندات طرفين رسيدگي نموده نهايتاً در خصوص موضوع دعوي اتخاذ تصميم مي نمود » بنا به مراتب با توجه به نقص رسيدگي دادنامه فرجامخواسته نقض و رسيدگي مجدد پرونده جهت ارجاع به يكي از شعب دادگاه عمومي شيراز ارسال مي شود.

مرجع : كتاب قانون مدني در آئينه آراء ديوان عالي كشور – ادله اثبات دعوي – به اهتمام يداله بازگير – چاپ اول – چاپ گيتي – 1380 – انتشارات فردوسي

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *